Vlak poetsen

Vlak machinekamer na schoonmaken 2008

Tijdens het voorbereidende werk om de koelbuizen te gaan monteren, zagen we uit de ooghoek af en toe zaken die we liever niet zagen.
Eerder hadden we in het vooronder gezien, dat ijzer uit de vorige eeuw er nu wel heel anders uit kon zien dan toen. En dat de schilders uit de vorige eeuw op sommige plaatsen de verf zo dik aan brachten (gieten?), dat bilge en condenswater niet meer weg liepen. Zie http://dregiv.blogspot.com/2009/03/spanten-wrangen.html
We proberen alles maar één keer te doen, dus het moet meteen goed. Voor de koelbuizen er in gaan, dus eerst het vlak er onder maar aanpakken, en opnieuw coaten. Dat is een zin met veel inhoud, dat "vlak aanpakken" is een ongelooflijke put werk. Zie de vele foto's in dit bericht die voor zich spreken.

Gaten zagen

Dit voorjaar willen we de koeling van de motoren nu eens definitief aansluiten. De koelers waren al eerder geplaatst, zie blog http://dregiv.blogspot.com/2011/02/nieuwe-koelers.html.
In de buizen  naar de koelers willen we per motor een extra warmtewisselaar opnemen die gebruikt moet gaan worden om het water van de verwarming te helpen opwarmen. Met koud weer varen en toch warm binnen zitten. Deze warmte wisselaars waren destijds met de koelers mee besteld, en gaan nu dus hun plek krijgen, onder de machinekamervloer.

Warmtewisselaar nog boven de vloer

Echter, de koelers waren besteld met een diameter van 90mm, maar in de praktijk bleek de buitendiameter van de koeler toch wel wat groter. Daardoor pasten ze niet door de sparingen in de wrangen onder de vloer, die 100mm zijn. Er zat niets anders op, dan deze sparingen een beetje groter te maken. Eenvoudiger gezegt dan gedaan!

Dreg IV in de lucht

Een boot hoort in het water. Maar een boot is geen boot als er ook niet iets in de lucht zit. Golven om preciezer te zijn, ofwel, radio communicatie. In de 24VDC schakelkast waren twee nu niet meer gebruikte groepen, die voor zendapparatuur bestemd waren, de Swordfish en de Sailor. Bij de koop van de boot in 2007 was er een Sailor RT 144 VHF aanwezig en een Radio Holland aangesloten. Tijdens de thuisvaart hebben we de Sailor aangesloten op de Swordfish groep, waarbij in de Oranjesluis bleek dat de ATIS niet klopte, oeps.

Achterschot stuurhut met Swordfish schakelaar en Sailor, April 2007

Op het wensen lijstje stond een tweede Sailor, en ook een Sailor R108 ontvanger, aan te sluiten op de Swordfish groep, gemonteerd tegen het achterschot van de stuurhut.
Maar wat zat er oorspronkelijk eigenlijk in de Dreg boten?

BOZ, Onderwaterschatten in Zeeland

Het wordt weer winter, dus de tijd van graven in het verleden breekt weer aan.
We wisten dat het schip in 1987 voor een gulden via de Domeinen overgegaan was naar een stichting in Zeeland, Behoud Onderwaterschatten Zeeland, kortweg BOZ. Dat is nu 23 jaar geleden, en het wordt tijd daar eens achter aan te gaan voordat er niets meer boven water komt.
Enig zoeken leverde het telefoonnummer op van de voorzitter van de nog steeds bestaande stichting, zij het dat die nu minder actief is.

Dreg IV in de krant

Meggeren en meten

HLS bord

In de afgelopen jaren was er regelmatig een electrische storing geweest. Met de winter voor de deur is het toch wel van belang het schip vorst vrij te houden. En daar is stroom voor nodig.
Dus: de hele installatie nalopen. En wat twijfelachtig en niet meer nodig is, demonteren.
Begonnen met de kabels vanaf de verdeelkasten naar de gebruikers. Daarbij bleek meteen al dat vanaf een verdeelkast wel kabels liepen, maar er niets aan zat. Nou ja niets, een kroonsteentje. En dat de zekeringen er voor nog gewoon in de kast zaten. Dus: met condens en een beetje slingeren Pats de stop door. De niet meer nodige kabels vanaf de verdeelkast weg gehaald, of tenminste vanaf een lasdoos. Dat leverde al meteen een hele berg kabel op. En vastgesteld dat in de verdeelkasten ook niet meer alle onderdelen aanwezig waren die voor een goede  "doorstroming" van het schip moesten zorgen. Muntjes en aluminiumfolie vervangen door passchroeven en "echte" zekeringen.

Echte Dreg-matroos aan boord.

Op zoek naar hoe de boot er uit gezien moet hebben, en hoe de mannen aan boord gewerkt, gekookt en geslapen moeten hebben, is een ooggetuigen verslag een mooie opsteker.
En toevallig bleek er een oud Dregger in de buurt van Groningen te wonen. Welliswaar niet een IV Dregger, maar een I en II Dregboot matroos, die in Nieuw Guinea met de boten gevaren heeft. Dan spreken we dus van eind 50-er begin 60-er jaren, dus het is al even geleden.
Joop Woudsma kwam eind oktober naar de werkhaven, en had versterking van nog twee generaties mee genomen. Er is gekeken, gepraat en er zijn herinneringen uitgewisseld. Duidelijk werd, dat koken en slapen alleen gedaan werd tijdens verplaatsingen over grote afstand. De britsen waren dus niet ingericht op een lang verblijf aan boord. Werd "gewoon" gewerkt, dan sliepen de mannen, uitgezonderd een wacht, aan boord van het moedervaartuig Snellius of Luymes. En koken gebeurde dan wel op de Dreg, maar het was meer de "Tussendemiddag" warme hap, ook toen al vaak een Eenpans maaltijd of soep.

Wat Joop zich met name herinnerde is dat het in de boot onaangenaam warm kon worden. Vooral de machinist in de machinekamer moest hittebestendig zijn. Vandaar wellicht dat die later vervangen is door een hydraulisch systeem en een AFA kabeltelegraaf.

Waterdicht schot machinekamer

In de machinekamer was nu goed zicht gekomen op het voorschot doordat de werkbank er uit was. Dit waterdichte schot had in de loop der jaren welliswaar niet veel, maar toch wel wat veranderingen ondergaan. Kabels waren verlegd, een sonarpot verplaatst, de telegraaf vervangen, het vooronder verbouwd, enzovoort. Daardoor was het schot er niet waterdichter op geworden.
Omdat we nu toch in het vooronder bezig waren, en een van de komende klussen de bekabeling gaat worden, besloten we de betimmering van het schot te verwijderen om beter bij de gaten in het schot te kunnen.

Kapiteinse Annet redt de schot betimmering.

De kapiteinse nam deze taak op zich.

Werkbankje

Druk in het vooronder bezig zijnde met spanten en wrangen, werden we toch wel erg nieuwsgierig hoe het er aan de andere kant van het machinekamer schot uit zou zien. En of dat schot net zo dun geworden is als sommige spanten en wrangen.

BB motor met hydr. unit en er achter het werkbankje

In de machine kamer staan de twee motoren, waar je tussendoor naar voren kan lopen, om zo bij het werkbankje te komen dat tegen het voorschot staat. Het werkbankje staat tussen de twee diesel bunkers, boven de kiel. 

Spanten & Wrangen

WRANG

Dit wordt een beetje een donker bruin verhaal. Voordat de boot in April 2008 het dok in ging, was de vloer van het vooronder er uitgehaald. En daaronder was de roestkever ruim 50 jaar in de weer geweest. In 2008 is schoon gemaakt en opgeruimd voor zover de tijd dat toen toe liet. Maar ook schone gaten zijn gaten, waar wel wat aan gedaan moet worden.
Dus: spanten en wrangen vervangen.

Dreg III in zicht!

Als het weer wat minder wordt en de temperatuur steeds verder daalt, wordt de speurtocht naar het verleden van de Dregboten voortgezet.
Het zo mooi zijn als het 24VDC schema gevonden zou kunnen worden. Ergens in een archief, of bij een van de andere dregboten.
Zo af en toe was er wat boven komen drijven, wat met de Dreg III te maken had. Eerder was al bericht dat het boekje van Ruud Smidt gekocht was,
zie blog: De andere Dreg's, de I, de II en de III

Dreg III voor op het boekje van Ruud Smidt

In het boekje wordt verteld over de avonturen die de Dreg III meegemaakt heeft toen het schip eigendom was van Roel Donker.
Bij Roel, die geen gegevens over de Dreg III meer had, waren we terecht gekomen via een oudgediende van rederij Waterweg in Den Helder.  Roel adviseerde ons bij rederij Waterweg verder navraag te doen, zij hadden de boot en alle bijbehorende papieren van hem overgenomen.