Tja, een stukje over een andere boot. Waarom eigenlijk, er is toch genoeg Dregboot materiaal om daar over te schrijven? Dat is zo, maar de Casana is ten eerste een bijzondere boot, met een verleden met meerdere "gebeurtenissen" en hij is te zien op de foto waarop ook een Dregboot te zien is. Dat laatste doet de Casana in dit weblog belanden.
De Casana is gebouwd in Groningen in 1937 bij werf De Gideon, J. Koster. Het is een coaster, maar van een nieuw en afwijkend model. Koster introduceerde dit schip als “een nieuw type”, dat mogelijkheden had die de tot dan toe gebouwde coasters niet hadden. Stuurhuis en machinekamer bevinden zich midden op het schip. Dat om voor meer comfort en een rustiger zeegang te zorgen. En het schip had een dubbele bodem die als ballast tanks gebruikt kon worden om leeg toch veilig over groot en ruw water te kunnen varen. Door die midden opbouw is het schip goed herkenbaar. Het bleek geen trend te worden die aansloeg, de meeste coasters hadden en hebben een traditionele achteropbouw boven de machinekamer.
 |
| De werf van De Groot en van Vliet, links 4 Dregboten in aanbouw, rechts de Casana. |
We herkennen de Casana op foto’s uit 1950 waar vier Dregboten in aanbouw liggen op de werf van de Groot en van Vliet, Slikkerveer. En op een foto van de te water zetting van een Dregboot door een grote drijvende bok. Die laatste foto had als aanduiding “Bouwnummer 244”.
 |
| Bouwnummer 244. |
De Dregboten hebben als bouwnummers 244, 245, 271, 272. Dat is vreemd, de boten zijn vrijwel tegelijk gebouwd, en in koppels van twee tewater gezet. Je zou dan opvolgende nummers verwachten. Dat dat niet zo is, komt omdat de werf in de oorlog uitgetrokken nummers, voor schepen die niet gebouwd zijn, toch nog in gebruik wilde nemen om een aaneensluitende reeks nummers te krijgen. Oude nummer “opvullen” dus.
 |
| Uitleg Ir. F. Sprey, technisch directeur, in het personeelsblaadje. |
Dat is relatief ongebruikelijk. En daarbij ligt verwarring op de loer. Welke boten krijgen de “oude” nummers. Na 75 jaar is dat niet zo goed meer vast te stellen. De werf heeft in de boeken staan dat de Dregboten die het eerste te water gingen, de latere Dreg I en II, de nieuwe nummers kregen, 271 en 272. De oude nummers gaan dan naar de Dreg III en IV, 244 en 245. Bij de opdrachtgever, de Marine, hebben ze de Dregboten I t/m IV de bouwnummers opvolgend, dus van 244 voor de I tot 272 voor de IV, toebedeeld.
 |
| De Casana op de reparatiehelling, met de reparatie nog in de grondverf. |
Nu is de Casana ineens een interessante boot geworden, want die was dus getuige bij de tewater zetting van bouwnummer 244 in voorjaar of zomer 1950.
De Casana was eind 1949 bij Denemarken in de Samsø belt, volgens zeggen van de gezagvoerder en de bemanning, op een mijn gelopen.
 |
| de Casana gaat onder. |
Daarbij was stuurboord voor een gat ontstaan en begon het schip al snel te zinken. De bemanning ging van boord, 9 man, in de enig overgebleven reddingboot, en heeft na een tocht van meerdere uren doorweekt en verkleumd het eiland Samsø bereikt. In die tijd lagen er her en der nogal wat mijnenvelden, en moest je binnen de aangegeven “veilige”, geveegde, zône blijven.
 |
| De RvdS onderzoekt, uitspraak 25 april |
Na terugkomst van de bemanning in Nederland stelde, na de bemanning gehoord te hebben, de Raad voor de Scheepvaart een onderzoek in.
De Casana werd geborgen, waarbij het schip kennelijk niet zo diep gezonken was, men sprak van “vlot gekomen”.
 |
| Casana 22/1 te Odense. En de wereld is klein, het schip er boven, de Beta, van oudoom Jan van de kapiteinse van de Dreg IV, ligt op de 21e te Middlesbro. |
Eerst werd het schip de Odense Fjord binnen gesleept, en nadat vastgesteld was dat het schip reparabel was, terug gebracht naar Rotterdam.
 |
| De Casana uit Horsens (DK) terug aan de Parkkade in Rotterdam. |
En van daar naar Slikkerveer, waar het bij De Groot en van Vliet op de reparatie helling kwam. Daar kon de schade ook beter bekeken worden, waarbij de experts een mijnexplosie voor onwaarschijnlijk hielden.
 |
| Deskundigen bekijken de Casana te Slikkerveer. |
De reparatie heeft meerde weken geduurd, en op een gegeven moment ligt de Casana weer in Rotterdam om te beginnen aan een reis naar Halmstad in Zweden. We gaan er maar van uit dat ze de week er voor de werf in Slikkerveer verlaten heeft.
 |
| Casana 23/6, gerepareerd, klaar voor een reis van Rotterdam naar Halmstad, |
 |
| 26/6 aankomst te Halmstad, |
 |
| 30/6 weer vertrek naar Rotterdam, |
 |
| om op 2/7 de sluis bij Brunsbuttel te passeren, |
 |
| en op 3/7 af te meren met een lading hout in de Merwedehaven te Rotterdam. |
In de weken dat de Casana bij De Groot en van Vliet op de reparatie helling lag, is er dus een Dregboot te water gezet, maar welke?
Van niet alle gebeurtenissen is een exacte datum bekend. Maar we kunnen wel een week bepalen waarin de Casana vermoedelijk in Slikkerveer aankwam, en één wanneer ze daar weer vertrokken is. Zo kunnen we een tijdbalk maken en zien waar de overlap zit.
De Casana kwam 28/2/'50 in Rotterdam aan, en zal in de week er op naar Slikkerveer gesleept zijn. Op 23/6/'50 was ze weer terug in Rotterdam en begon een reis naar Halmstad. De Marine heeft voor de Dregboten aangehouden, dat de eerste twee op 15/5/'50 tewater gegaan zijn, en de laatste twee op 21/8/'50. De Marine heeft de eersten te boek gesteld als Dreg I en II, de laatsten als III en IV.
 |
| Groen=Casana, Li Blauw=Dreg I+II, Do Blauw= Dreg III+IV, bovenste rode kader, foto tewater zetting, onderste rode kader, belading Mojokerto. |
De foto met een Dregboot hangend boven het water aan de haak van een drijvende bok, met de Casana op de achtergrond, moet dus gemaakt zijn op 15/5/'50, de tewater zetting van de Dreg I en II. Welke van die twee het is kan niet uit de foto gehaald worden, maar de omschrijving “Bouwnummer 244” geeft aan dat het de latere Dreg I zou kunnen zijn. Bij de tewater zetting van de Dreg III en IV was de Casana alweer druk aan het werk, werd geladen met stukgoed te Rotterdam om de volgende dag naar Kopenhagen te vertrekken.
 |
| Casana vaart 23/8/'50 uit Rotterdam naar Kopenhagen. |
Bij de tewater zetting is op de foto een grote hijs-evenaar te zien, waaraan de Dregboot met 4 stalen kabel opgehangen is. Daarvoor zijn er aan de boot 4 hijsogen bevestigd, ter hoogte van het voorste en achterste machinekamer schot.
 |
| Dreg IV, in Den Helder, relatief kort na de indienststelling, met de hijsogen er nog op. |
Deze hijsogen zijn op de 4 boten nu niet meer aanwezig, maar de plek is nog goed te zien, in plaats van klinknagels zitten er verzonken bouten in het boeisel, zodat de ogen er weer opgezet kunnen worden. De hijs evenaar of het hijsjuk is identiek aan het juk waarmee later op 2/11/1950 in Rotterdam de Dreg I en II aan boord van de Modjokerto geladen worden, voor transport naar Nederlands Nieuw Guinea.
 |
| Dreg I of II wordt in Rotterdam aan boord gezet van de Modjokerto, met dezelfde zelfde hijs-evenaar. |
De kapitein van deze Dregboot, de IV, vindt het natuurlijk jammer dat een avonden lange speurtocht door allerlei foto bestanden niet de tewater zetting van zíjn Dregboot opgeleverd heeft.
Maar kunnen zien hoe dit in z’n werk ging in 1950 is natuurlijk wel heel bijzonder.
Mede dankzij de moeite die de vrijwilligers van de stichting “Oud Ridderkerk” genomen hebben om in de afgelopen jaren hun foto bestanden te digitaliseren en zo overzichtelijk weer te geven. Een compliment daarvoor!
