vrijdag 3 oktober 2025

Afscherming bediening motoren en koppelingen




In de machinekamer staan twee motoren en achter elke motor een keerkoppeling. 
In 1964 is de machinekamer aangepast en daarbij verdwenen de telegrafen voor de machinist, en de machinist zelf ook. Er voor terug kwamen kettingen, kabels en hydraulische leidingen. Dat liep allemaal maar een beetje waar het handig leek. Dat is misschien onhandig, en ook onveilig. Met dat laatste krijg je geen certificaat verlenging bij je boot, dus: dat moet anders.

In 1964 heeft AFA uit Schiedam de handbediening van de motoren en de koppelingen in de machinekamer vervangen door een hydraulisch systeem dat direct vanuit de stuurhut bediend kon worden. 

Op het schema ziet het er nog overzichtelijk uit.

In de stuurhut kwam een andere telegraaf te staan, die in de machinekamer met staalkabel de gashandle van de motoren bediende en de servo ventielen waarmee een hydraulische cilinder de hefboom van de koppelingen kon bewegen.
Daar kwamen later, zie https://dregiv.blogspot.com/2025/06/noodstop.html#more ook nog de op afstand te bedienen "uit" van de motoren bij.
Dat liep allemaal door de machinekamer, open en bloot. Als je zo'n kabel beet pakte, dan kon je in theorie de koppeling of het motortoerental beïnvloeden. 

Kabeltjes en kettingen, heen en weer terug.

Nu is toegang tot de machinekamer door onbevoegden niet toegestaan, maar ook een bevoegde kan z'n evenwicht verliezen en steun zoeken bij een kabel waardoor de motor af slaat of juist op hol gaat. Door de hoeveelheid kabels wordt het veilig maken hiervan nog een hele bedoening. 

Kettingen en kabeltjes bij de koppeling.

En we willen een bij de jaren '50 passend aanzien, en geen massieve doorkijk belemmerende constructie. Bij een vorige keuring moesten de uitlaat spruitstukken afgeschermd. Dat is gedaan met verzinkte kappen van geperforeerd plaatstaal, dat gaan we nu maar weer doen.




Eerst maar wat kriebelen op papier, nog eens meten en dan echt uitwerken. Het blijkt allemaal net uit één plaat perfostaal te kunnen, en er blijft na knippen een restje over om een proef te doen om de kantbak af te stellen. Aan de slag dus. Eerst knippen, en wel zo dat we maximaal gebruik maken van de zelfkant van de plaat. De andere geknipte kanten moeten we later beschermen door er rondstaf langs te hechten, de doorgeknipte gaten kunnen scherpe punten opleveren.

De zelfkant, zonder gemene "vleeshaken".

Bij de koppelingen lopen de meeste kabels, en is de lengte te groot voor de plaat. Aan de onderzijde moet er dus een stukje bij aan, waarmee we dan ook meteen het bewegende kettingwiel beter kunnen afschermen.

Bij de koppeling,
aan de onderkant te kort en te smal.

Opgelost, bevestiging met één bout.


Voor de bevestiging wordt massief staf 20x20 gebruikt, stevig en dik genoeg om M8 in te tappen.

Boven vastgezet met M8 bouten en staf.

Aan de onderzijde zou je, als onbevoegde, nog kunnen proberen je vinger tussen ketting en kettingwiel te steken. Ook dat beschermd met een klein stukje omgezette plaat.

Kettingwiel bij koppeling ontoegankelijk.

Bij de motoren is het vooral lastig om de bescherming aan "iets" vast te maken. Dat "iets moeten we eigenlijk eerst nog maken. En behalve wat er nu loopt, moeten we ook de brandstof leiding er straks nog bij langs leiden, en wel zo dat de afscherming tussen leiding en motor zit.

Zoiets dus, maar waar aan vast?


Nou, aan een alle kanten scheef zijnde maar
toch recht zittende ijzeren chocolade letter "F".


Bovenaan de "F", links de rand waar aan
andere kant de brandstofleiding langs komt. 


Aan de onderkant bij de brandstofpomp moet een poot gemaakt worden die aan de motor fundatie gebout kan worden. En wel zo dat je nog goed bij de regulateur kan, en de aluminium vloerplaten er nog in en uit kunnen. Hoe ingewikkelder de eisen, hoe simpeler de oplossing. 

Poot onderkant, versteviging 
aan binnenzijde perfoplaat.


Bij het brandstof filter op de motor eindigt straks de metalen brandstof leiding.  Die komt in de binnenhoek van de omgezette afscherming. Het laatste stukje, slang, komt precies bij de aansluiting op het filter uit. 

Brandstoffilter en afscherming waar aan de
linker kant de brandstof leiding aan komt.

Onhandig en onveilig waren de kabels en kettingen wellicht. Ze hebben het wel zo'n 50 jaar vol gehouden. Maar nu zitten ze beter beschermd achter hun perfo-stalen bekleding. En we kunnen de brandstofleidingen er aan vast zetten, die zaten alleen aan zichzelf vast. Met in elke leiding een klein stukje slang om trillingsoverdracht te voorkomen, ook beter. Het heeft wel wat gekost, aan tijd, maar het is wel geworden wat voor ogen stond. 
Nu moet het nog even langs de verzinkerij, het verven van al die gaatjes, daar hebben we geen zin in, liever zink.